Kısa cevap
Serbest meslek makbuzunda net tutar = brüt ücret + KDV − gelir vergisi stopajı (− varsa KDV tevkifatı). KDV ve stopaj oranı %20 iken stopaj uygulanan makbuzda net, brütle aynıdır: ₺10.000 brüt için ₺2.000 KDV eklenir, ₺2.000 stopaj düşülür, net ₺10.000 olur. Stopaj yoksa net ₺12.000'dir.
Hesap formülü
- KDV = brüt × KDV oranı
- Gelir vergisi stopajı = brüt × stopaj oranı
- KDV tevkifatı = KDV × tevkifat oranı (ör. 9/10)
- Tahsil edilecek net = brüt + KDV − stopaj − KDV tevkifatı
Kalemler ayrı ayrı kuruşa yuvarlanır. Netten brüte giderken araç bu yuvarlamayı hesaba katar.
Örnekler (₺10.000)
| Durum | Brüt | KDV | Stopaj | Net |
|---|---|---|---|---|
| Stopajlı (KDV %20, stopaj %20) | ₺10.000,00 | ₺2.000,00 | ₺2.000,00 | ₺10.000,00 |
| Stopajsız (KDV %20) | ₺10.000,00 | ₺2.000,00 | ₺0,00 | ₺12.000,00 |
| Netten: ₺10.000 net, stopajsız | ₺8.333,33 | ₺1.666,67 | ₺0,00 | ₺10.000,00 |
Not: Oranlar mevzuata, muhataba ve işlemin niteliğine göre değişebilir. Kesin tutar için GİB rehberine ve mali müşavirinize başvurun.
Sık sorulan sorular
Stopaj ne zaman kesilir?
Ücreti ödeyen, Gelir Vergisi Kanunu'na göre vergi kesintisi yapmakla yükümlü ise (ör. şirketler, kamu kurumları, işletmeler) brüt ücret üzerinden gelir vergisi stopajı keser ve sizin adınıza öder. Ödeyen böyle bir yükümlülüğü olmayan bir kişiyse stopaj uygulanmaz; bu durumda hesaplayıcıda stopaj oranını 0 yapın.
Netten brüte nasıl hesaplanır?
“Tahsil edilecek netten” seçeneğini kullanın. Araç, kalemler kuruşa yuvarlandıktan sonra girdiğiniz nete en yakın brütü bulur; kuruş farkı kalırsa sonuçta gösterir.
KDV tevkifatı nedir?
Bazı alıcılar, belirli hizmetlerde KDV'nin bir kısmını size ödemeyip doğrudan vergi dairesine yatırır. Bu kısım netten düşülür. Tevkifat uygulanıp uygulanmayacağını ve oranını muhatabınıza ve işleme göre kontrol edin.
Bu araç e-SMM düzenler mi?
Hayır. Yalnız tutarları hesaplar. Makbuzu GİB'in e-Serbest Meslek Makbuzu uygulamasında veya kullandığınız özel entegratörde düzenlersiniz.
Mahkemeden alınan bilirkişi ücreti için serbest meslek makbuzu düzenlenir mi?
Mahkemelerin bilirkişilere ödediği ücretler Gelir Vergisi Kanunu m.61 uyarınca ücret sayılır; vergi kesintisi ödeme sırasında yapılır ve kalan tutar bilirkişiye ödenir (2026 Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesi m.14). Tutarlar ve kurallar için bilirkişi ücret tarifesi 2026 rehberine bakın.