Kısa cevap
Gider avansı, davacının dava açarken yargılama sırasında yapılacak tebligat, bilirkişi, tanık ve keşif gibi giderleri karşılamak üzere mahkeme veznesine yatırdığı paradır. Tutarları her yıl yayımlanan HMK Gider Avansı Tarifesi belirler; kullanılmayan kısım iade edilir.
Hukukî dayanak
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 120. maddesine göre davacı, yargılama harçları ile tarifede belirlenen gider avansını dava açarken öder. Kullanılmayan gider avansının iadesi Kanun'un 333. maddesinde düzenlenir.
Eksik veya ek avans
Yargılama sırasında yeni giderler doğarsa (ör. bilirkişi incelemesi, keşif) mahkeme ek avans isteyebilir ve bunun için süre verir. Süresinde yatırılmaması, ilgili işlemin yapılamamasına veya hak kaybına yol açabilir.
Gider avansı ve harç
| Gider avansı | Yargı harcı | |
|---|---|---|
| Ne için? | Tebligat, bilirkişi, tanık, keşif giderleri | Devlete ödenen yargılama ücreti |
| Dayanak | HMK ve Gider Avansı Tarifesi | 492 sayılı Harçlar Kanunu |
| Kalanı | İade edilir | Kural olarak iade edilmez |